Dow Teorisi Nedir?
Finansal piyasaların inişli çıkışlı doğası, zaman zaman kafa karıştırıcı olabilir. Fiyatlarda rastgele gibi gözüken hareketlilikleri anlamlandırmak için kullanılan en köklü yöntemlerden biri, Dow Teorisidir.
Dow Teorisi Nedir?
Dow Teorisi, 1900'lü yılların başında The Wall Street Journal'ın kurucusu ve Dow Jones & Company'nin kurucu ortağı olan Charles Dow tarafından temelleri atılmış bir yaklaşımdır.
Charles Dow düşüncelerini hiçbir zaman net bir kitap veya formül olarak sunmamış olsa da kaleme aldığı makaleler ve editör yazıları ölümünden sonra derlenerek bugün Dow Teorisi adını verdiğimiz sistemi oluşturmuştur. Teknik analizin çıkış noktası olarak da kabul edilen bu teori, mevcut fiyat hareketlerini inceleyerek piyasanın uzun vadeli yönünü tahmin etmeyi amaçlar.
Dow Teorisinin Temel Prensipleri
Dow Teorisi, finansal piyasaların işleyişini ve yatırımcı psikolojisini anlamlandırmak için altı ana prensibe dayanır:
1. Piyasa Her Şeyi Yansıtır: Etkin Piyasa Hipotezi ile bağlantılı bu prensibe göre bir varlığın fiyatı, o varlık hakkındaki anlık duyguları, mevcut bilgileri ve gelecekteki tüm beklentileri zaten yansıtır.
2. Piyasada Üç Temel Trend Vardır: Teori, piyasa hareketlerini bir okyanusun dalgalarına benzeterek üçe ayırır:
Ana (Birincil) Trend: Aylardan yıllara kadar sürebilen, piyasanın asıl yönünü belirleyen en büyük harekettir.
İkincil Trend: Ana trendin tersi yönünde gerçekleşen ve birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilen kısa vadeli düzeltmelerdir.
Minör (Üçüncül) Trend: Günlük veya bir haftadan kısa süren, genellikle piyasadaki anlık gürültüyü (noise) temsil eden küçük dalgalanmalardır.
3. Ana Trendler Üç Aşamadan Oluşur: Örneğin bir boğa piyasası üç temel evreden geçer:
Birikim (Accumulation): Karamsarlığın hakim olduğu ancak öngörülü yatırımcıların fiyatların düşük olduğunu fark edip yavaş yavaş varlık toplamaya başladığı evredir.
Katılım (Public Participation): İyileşme sinyallerinin belirginleştiği, genel yatırımcı kitlesinin piyasaya girdiği ve fiyatların hızla yükseldiği aşamadır.
Dağıtım (Distribution): Piyasadaki coşkunun ve spekülasyonun zirve yaptığı bu son aşamada ilk başta alım yapan bilgili yatırımcılar ellerindeki varlıkları geç kalan yatırımcılara satmaya başlar.
4. Endeksler Birbirini Doğrulamalıdır: Dow, kalıcı bir trendin oluşabilmesi için piyasadaki farklı göstergelerin aynı yönü işaret etmesi gerektiğini savunmuştur. Bir taraftaki yükseliş diğer tarafta desteklenmiyorsa trend sürdürülebilir olmayabilir.
5. İşlem Hacmi Trendi Onaylamalıdır: Bir eğilimin güçlü olabilmesi için fiyat hareketi ile işlem hacminin uyumlu olması gerekir. Bir yükseliş trendi sırasında fiyatlar artarken hacmin de artması beklenir.
6. Geri Dönüş Sinyali Kesinleşene Kadar Trend Devam Eder: Piyasa bir yöne doğru ilerliyorsa net bir dönüş (reversal) sinyali gelene kadar o eğilimin devam edeceği varsayılır.